phone numbers

سیستم پکس(pacs )در بیمارستانها


یکی از موضوعاتی که به طور جدی در امر مدیریت بیمارستانی مورد توجه قرار دارد، موضوع بايگاني تصاویر
پزشکی است
. هرساله حجم بالایی از تصاویر اعم از ،MRIسی تی اسکن و رادیوگرافی در بیمارستان ها تهیه
می شود که بايگاني، ذخیره
سازی و بازیابی آن ها، علاوه بر زمان بر بودن، هزینة زیادی را به
بیمارستان
ها تحمیل می کند.
مطابق مصوبات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، تصاویر پزشکی باید به مدت 10سال در
بیمارستان
ها نگهداری شوند. بیمارستانهایی که حجم فعالیت واحد رادیولوژی آن و تصاویری که سالانه در
آن
جا تهیه می شوند، قابل ملاحظه است. این امر مشکلات بسیاری از جنبة تأمين فضای کافی برای نگهداري
تصاویر و هم
چنين زمان-بر بودن بازیابی یک تصویر از میان انبوه تصاویر بایگانی شده، ایجاد می کند. از
سوي دیگر به دلیل وارداتی بودن فیلم های رادیولوژی، هزینة تحمیل
شده به بیمارستان براي تهیة فیلم های
آرشیو، لوازم جانبی مورد نیاز و هم
چنين كاركنان فعال در این واحد بسیار زیاد است.وجود چنين مشكلاتي
باعث شد تا بهره گیری از سیستم ،
Pacsبه عنوان يك گزينة هوشمندانه در امر بايگاني تصاویر پزشکی، در
دستور كار بیمارستانها قرار گيرد
.سیستم ،Pacsنرم افزاری برای بایگانی و بازیابی تصاویر پزشکی است که با
اضافه کردن قابلیت
ها و ابزارهای جانبی به آن، می تواند کاربردهای متنوعی داشته باشد. از جملة این
قابلیت
ها، مرتبط شدن آن با HISبیمارستان و امکان مشاهدة تصاویر از تمام ایستگاه های پرستاری و
هم
چنين خارج از بیمارستان است.
ايدة اولیة راه اندازی سیستم ،Pacsمربوط به زماني است که كاركنان حوزة تصویربرداری بيمارستانها
تصمیم گرفتند با برطرف کردن مشکلات موجود، تحولی در مراکز تصویربرداری ایجاد كنند
. بزرگ ترين
مشکل، مربوط به آرشیو کردن تصاویر پزشکی بود
. این کار در گذشته به صورت کیس و در سالن های بزرگ اما
به
هم ریخته و شلوغ انجام می شد. در این مورد، علاوه بر مشکل کمبود فضا برای بایگانی تصاویر، مسألة
کمبود نیروی انسانی براي نگهداري و بازیابی آن
ها نيز مطرح بود. به همين دليل، تصميم گرفته شد براي
ايجاد تحولي اساسي، فن
آوري هاي به روز، به كار گرفته شوند.
در انتخاب سیستم Pacsجدید، چند عامل به طور خاص مورد توجه قرار گرفت كه عبارت بودند از:
برنامة نرم افزاری مورد نظر، قابلیت های بالایی داشته باشد.
ابزارهای موجود در نرم افزار، به تشخیص بیماری کمک کند.
نرم افزار مزبور قابلیت ايجاد ارتباط با HISبیمارستان را داشته باشد؛ بدین معنا که بتوان تصاویر پزشکی
اعم از سی
تی اسکن، MRIو رادیوگرافی را به پروندة بیمار الحاق کند. البته شرکت های پيشنهاددهنده
براي ارائة نرم
افزار معتقد بودند که ايجاد اين ارتباط به دلیل تفاوت حجم داده ها و به هم ریختگی
آن
ها، غیرممکن است؛ اما در عمل این اتفاق می بایست بیفتد
قيمت نرم افزار مقرون به صرفه باشد.
به طور معمول دموی چنین برنامه هایی یک تا سه ماه به طول مي انجامد؛ که در این مدت می بایست
تمام مشکلات برنامه حل شده، وسوالات افراد برطرف گردد و مقبولیت مورد نظر به دست آید
. در مورد مباحث
فنی و کارایی نرم افزار، خود مرکز تصویربرداری با مطالعاتی که روی این
گونه نمونه ها انجام داده بود،
پیشنهادهایی ارائه كرد؛ ولي در رابطه با ملاحظات یکپارچگی، از سوي بخش
های فنی دیگر و مدیریت
بیمارستان پیشنهادهایی ارائه شد
.
در بحث پشتیبانی نيز شرکت پشتیبان می بایست نسخه های جدید نرم افزار را به طور رایگان در
بیمارستان نصب نموده و مشکلات فنی پیش
آمده را چه به صورت حضوری و چه غير حضوري )از طریق
اینترنت( برطرف كند.
یکی از مسائل مهم در اين رابطه، پذیرفته شدن این سیستم در استاندارد HL7میباشد. قبل از خرید، شرکت
ارائه
دهندة سیستم Pacsبه دلیل بی اعتمادی، نمی تواند منبع برنامه را در اختیار بیمارستان قرار دهد تا
ارتباط آن با
HISبیمارستانی فراهم آید . اما نهایتً ا اين شركتها، طی یک فرایند زمانبر و جدی می بایست
متقاعد شوند که بیمارستان قصد کپی برداری و سوءاستفاده از نرم افزار را ندارد
. مسائل مهم دیگری که در اين
روند می بایست مورد توجه قرار گیرد
:
برنامه می بایست داراي اجراي خودكار بوده و فارغ از نوع رايانة مورد استفاده، قابل اجرا در حداقل زمان
ممکن باشد
.
ابزارهای برنامه داراي قابليت پنهان شدن خودكار باشند. یعنی هم ابزارها در اختیار کاربر باشد و هم
این
که مخفی بوده و مزاحمتی برای تصویر ایجاد نکند.
کیفیت بالای نمایش تصاویر داراي اهميت زيادي بود.
دستگاهایی که دیجیتال می باشند مستقیم می توانند اطلاعات خود را در اختیار سیستم Pacsقرار دهند در ح
الی که سیستم های آنالوگ می بایست از طریق یک سیستم پکس واسط به صورت دستی اطلاعات را منتقل
نمایند در خصوص انتقال تصاویر رادیولوژی به
Pacsمی توان گفت از آنجاییکه کار رادیولوژی به این صورت
است که اشعه تابیده شده و روی کلیشه ثبت می شود
. این داده ها به این شکل، قابل دیجیتالی شدن نیستند.
برای این کار چند روش وجود دارد. یکی از روشها استفاده از CRاست. در این دستگاه به جای کا ِ ستی که فیلم
در آن قرار می گیرد، دستگاه کاست مانندی قرار داده می شود که داده ها روی آن ثبت شده و داخل دستگاه
خواننده داده ها قرار داده می شود
. در این روش، دستگاه مولد اشعه همان دستگاه سابق است و فقط سنسور
دریافت
کننده تغییر کرده است. دستگاه های دیگری که پیشرفته تر و کاملا ً دیجیتالی هستند عبارتند از
DRو DDRکه در آن ها با حداقل دوز اشعه تابیده، کنتراست مناسب ایجاد شده و با استفاده از نرم افزار
موجود، بهترین دقت برای تصویر فراهم می شود
. با تهیة دستگاه هایی مانند CRیا ،DRامکان بايگاني کردن
اطلاعات رادیولوژی نیز در سیستم
Pacsفراهم می شود.
دستاوردها:
به طور خلاصه مهم ترين دستاوردهاي حاصل از استقرار سيستم Pacsدر بيمارستان عبارتند از:
راه اندازی یکی از پیشرفته HL7
افزايش كيفيت و دقت تصاویر پزشكي
كاهش حجم و نيروي انساني مورد نياز براي بايگاني تصاوير
صرفه جویی در هزینه های بیمارستان
کوتاه و ساده شدن زمان بازیابی تصاویر از بايگاني و امکان ذخیره سازي و بايگاني کردن کلیة تصاویر
رادیولوژی مانند
CR، DRو DDRکه قابلیت انتقال دیجیتال دارند
تحقق ابلاغيه هاي قانوني و امکان نگهداری مستندات تصویری بیمارستان برای مدت زمان بیش از ده س
ال

بهبود تشخیص و درمان بيماران
هر بيمارستان قبل از اجراي اين روش ابتدا بايد از انتخاب و بکارگیری یک سیستم جامع و مطلوب اطمینان
پیدا کند
. نكات عمدة مؤثر در موفقيت نظام مذكور نيز شامل موارد زير است:
مشخص کردن اولویت ها و ویژگی های نرم افزار مطلوب پيش از خریداری آن
اجراي آزمايشي و توسعة مرحله به مرحلة استقرار سيستم
جلب مشارکت و همراهي کارکنان و پزشکان از طريق آموزش و تشويق هاي مادي و معنوي
بهره گیری از نرم افزار جامع و تخصصی
برقراري ارتباط تنگاتنگ با شرکت های تأمین کننده و توسعة مذاکرات پيش از عقد قرارداد و بعد از آن
بر مبنای منافع بیماران و بیمارستان

اتخاذ راهكارهاي سخت افزاري و نرم افزاري مراقبتي براي پيشگيري از آسيب هاي محتمل
سخت
افزاري و نرم افزاري براي سيستم
اگر از دستگاه های تصویربرداری دیجیتالي استفاده شود، زمان مورد نیاز برای انتقال تصاویر به سیستم به
طرز قابل ملاحظه ای کاهش می یابد
.
اگر معیارهای انتخاب نرم افزار مشخص و اولویت بندی شده باشد، دقت و صحت تصمیم گیری در این
زمینه بهبود می یابد
.
اگر در استفاده از نرم افزار، از تجهیزات و ضد ویروس های با کیفیت مطلوب استفاده شود، احتمال آسيب
.نرم افزار و تحمیل هزینه هاي مجدد کاهش می یابد